حزب کمونیست نیپال ( مائوئیست ) از حکومت خارج شد
سرویس خبری جهانی برای فتح - سپتامبر 2007
شماره هجدهم دوره سوم قوس 1386 ( دسامبر 2007 )
حزب کمونیست نیپال (مائوئیست) از حکومت خارج شد. این حزب هوشدار داد که : «کشور در آستانهء یک امکان انقلابی بزرگ و در عین حال، یک حادثه فاجعه آمیز است». حزب کمونیست با عوض کردن سیاست خود (مبنی بر شرکت در حکومت)، برنامه راه انداختن اعتراضات توده یی خیابانی را در پیش گرفت؛ اعتراضاتی که به گفته حزب هدفشان، «اخلال در نقشه های انتخاباتی جاری» است. (انتخابات "مجلس موسسان" قرار بود در ماه جون گذشته برگزار شود اما تا 22 نوامبر به تعویق افتاد).
در اپریل سال 2006 (یک و نیم سال پیش) خیزش توده یی سراسر نیپال را فرا گرفت و شاه را مجبور کرد، پارلمانی را که معلق کرده بود احیاء کند. در جنگ خلق ده ساله ای که تحت رهبری حزب کمونیست نیپال(م) جریان داشت، آتش بس اعلام شد. در نوامبر همان سال، حزب کمونیست نیپال (مائوئیست) با هفت حزب پارلمانی یک قرارداد 12 نکته ای به نام "توافق نامۀ جامع صلح" امضاء کرد. هدف این توافقنامه، تشکیل یک حکومت موقت و برگزاری انتخابات برای تشکیل "مجلس موسسان" برای تعیین شکل حکومتی آینده، منجمله سرنوشت سلطنت بود. حزب توافق کرد که "ارتش رهائیبخش خلق" را در اردوگاه های مخصوص مستقر کرده و سلاحهایش را انبار کند و هر دو را تحت نظارت سازمان ملل قرار دهد. در اوایل سال 2007 حزب کمونیست نیپال(م) وارد پارلمان شد و در اپریل 2007، 4 وزیر مربوط به حزب وارد کابینهء صدر اعظم (جی.پی. کوئیرلا ) شدند.
طی این مدت، در منطقه دشتی "ترای" که در خط مرزی هندوستان قرار دارد، نیروهای ارتجاعی تحت حمایت امریکا و دولت هند، شروع به سازماندهی و گسترش نیروهای خود در ضدیت با حزب کمونیست نیپال(م) کردند. قریب به نیمی از جمعیت نیپال در ترای زندگی می کنند که شامل گروه های قومی گوناگون است و زراعت پربار و پر رونق آن برای اقتصاد کشور حیاتی است.
یک گروه امپریالیستی به نام "گروه بین المللی بحران" که مقرش در بروکسل است، این جنبش ارتجاعی را چنین توصیف کرد: «این حرکت به سلطنت طلبان سرسخت و همچنین بینادگرایان هندو، منجمله برخی نیروهای آنسوی مرز امید می دهد زیرا امکانی است برای بهم زدن روند صلح (از طریق حملهء خشونت آمیز علیه مائوئیستها).»
( Nepal’s Troubled Tarai Region, Asia Report no. 136, July 2007 )
نیروهائی که مدعی اند خلق "مادهاسی" را نمایندگی می کنند بشدت به حزب کمونیست نیپال (م) بدلیل موافقتش با پیش نویس قانون اساسی انتقاد می کنند. آنان می گویند این پیش نویس فاقد قول هائی است که حزب در مورد نمایندگی متناسب با جمعیت در حکومت مرکزی و برخورداری از خودمختاری محلی به ملل و اقوام نیپال داده است. در یکی از بدترین حوادث، در ماه مارچ گذشته یک گروه اوباش به اعضا و هواداران حزب در شهر گوار حمله کرده و 27 تن را به قتل رساندند. سفیر امریکا و شخصیتهای سیاسی هند همه برای این واقعه هورا کشیدند.
در همان حال، شرایط برای رزمندگان ارتش رهائی بخش در اردوگاه ها روز بروز بدتر شده است و علیرغم اعتراضات مکرر حزب کمونیست نیپال(م) به تخطی حکومت و سازمان ملل از توافقاتشان، وضعیت بد غذائی و بهداشتی و اسکان رزمندگان بهبود نیافت.
اکنون شرایط در نیپال وارد یک نقطه عطف مهم شده است. حزب کمونیست نیپال(م) مطالبات 22 نکته یی را در مقابل حکومت کوئیرلا گذاشته است که مهمترین آن عبارت از اینست که پارلمان، فورا و بدون آنکه منتظر انتخابات مجلس موسسان شود، سلطنت را ملغی کند و انتخابات مجلس موسسان به گونه ای صورت گیرد که حضور متناسب نمایندگان ملل تحت ستم کشور در آن تضمین شود. حزب اعلام کرد بدون ملغی کردن سلطنت، "هیچ نوع انتخابات واقعی ممکن نیست". کوئیرلا جواب داد که وی خودش خواهان خاتمه سلطنت است، اما ملغا کردن آن قبل از انتخابات مجلس موسسان یا عوض کردن نقشه های انتخابات، "مطرح نیست".
روز 18 سپتامبر، وزرای حزب کمونیست نیپال(م) از حکومت استعفا دادند. همانروز یک تظاهرات توده یی در کتمندو برگزار شد که در آن یکی از رهبران حزب به نام بابورام باترای اعلام کرد: «ما برای هدف برگزاری یک انتخابات واقعی مبارزه خواهیم کرد ولی نه برای این نمایشنامه عوامفریبانه. ما آئین هائی را که کمسیون انتخابات اعلام کرده است قبول نمی کنیم و تمام نقشه های انتخابات را برهم خواهیم زد.» وی خطاب به جمعیتی که او را تشویق می کردند گفت: «ما دست به اعتراضات مسالمت آمیز خواهیم زد اما حق خود می دانیم که که با آنانی که برنامه مسالمت آمیز ما را سرکوب می کنند برخورد کنیم.»
حزب کمونیست نیپال(م) برنامه "فاز اول" کارزار تبلیغاتی خود را اعلام کرد. این برنامه با برگزاری یک "تشیع جنازه برای سلطنت" در 18 سپتامبر شروع شد. روزهای 19 تا 21 سپتامبر کارزارهای راهپیمائی و تبلیغات خانه به خانه انجام گرفت. اتحادیه سراسری کارگران حمل و نقل نیپال که تحت رهبری مائوئیستهاست، روز 23 سپتامبر یک اعتصاب سراسری در اعتراض به دستگیری و آزار رانندگان توسط پولیس، اعلام کرد و این اعتصاب را با بر پا کردن موانع و لاستیک سوزاندن در اتوبانها و متوقف کردن ترافیک لاری ها و بس ها برگزار کرد. از 29 سپتامبر تا 3 اکتوبر، حزب کمونیست نیپال(م) عناصر فاسد حکومتی و آن کسانی را که در جنبش توده یی اپریل 2006 مرتکب جنایت علیه مردم شده اند، افشا خواهد کرد. در روز 30 سپتامبر در سراسر کشور در مقابل همه دفاتر اداری وزارت داخله اعتصابات نشسته خواهد بود. از روز 4 تا 6 اکتوبر "بند" (اعتصاب عمومی) در سراسر کشور اعلام شده است. این اعتصاب عمومی قرار است پروگرام اعلام کاندیداهای انتخابات مجلس موسسان در روز 5 اکتوبر را اخلال کند.
تصمیم گیری در مورد این تغییر سیاست در پنجمین جلسه گستردهء کمیته مرکزی حزب کمونیست نیپال(م) اتخاذ شد. این جلسه در تاریخ 3 تا 8 اگست برگزار شد. 2174 نفر عضو حزب در این جلسه گسترده حضور بهم رساندند. شرکت کنندگان شامل اعضای کمیته مرکزی، رهبران کمیته های محلی، شاخه های مختلف ارتش رهائی بخش، سازمان های توده یی و غیره بودند. این جلسه در منطقه صنعتی پایتخت برگزار شد. سند مرکزی این جلسه، به نام «برای یک پیشروی ایدئولوژیک نوین و راه انداختن یک جنبش انقلابی نوین، متحد شویم» توسط صدر حزب، رفیق پراچاندا ارائه شد.
اطلاعیه مطبوعاتی که پس از این جلسه توسط صدر حزب صادر شد، می گوید:
«این سند دارای سه بخش مهم است. در بخش اول مسائل مهم ایدئولوژیک و سیاسی بحث می شود. در بخش دوم، جنبش گذشته و مذاکرات صلح مورد بازبینی قرار گرفته اند. در بخش سوم، بر روی تاکتیک ها و نقشه آتی حزب پرتو افکنی شده است. ...
در چارچوب بحث در باره "برخی مسائل تئوریک" تاکید شده که در مورد مسائلی مانند سازش، ریفورم و انقلاب، تمایز روشنی میان خط مارکسیستی و خط اپورتونیستی موجود است. سند به انقلابیون فراخوان داده که بر مارکسیزم - لنینزم - مائوئیزم و راه پاراچندا استوار بمانند و با تسلیم طلبی راست روانه، تزلزل سانتریستی و ماجراجوئی "چپ" مبارزه کنند. سند در چارچوب بازبینی روند مذاکرات و تکامل مسالمت آمیز انقلاب، می گوید آن مسئله ای که انقلابیون باید در مبارزه ایدئولوژیک به آن اهمیت درجه اول دهند مبارزه علیه گرایش راست روانه است که "به وضع موجود تن می دهد و از آن راضی است، و سازش و ریفورم را همه چیز می پندارد و حاضر نیست انقلاب را به جلو سوق دهد." همچنین گفته شده است که به فرصت طلبی سانتریستی که در شکل های مختلف بروز می کند نیز نباید کم بها داد و باید علیه آن نیز مبارزه کرد. این فرصت طلبی سانتریستی همواره میان درست و غلط تزلزل نشان می دهد، در مورد انقلاب حرف می زند اما در عمل ریفورمیزم راست روانه را پیش می برد و یاس و استیصال و فرارطلبی را پیشه می کند. سند همچنین به انقلابیون هوشدار می دهد که نسبت به خطر لفاظی "چپ" و ماجراجوئی که "بدون تحلیل مشخص از شرایط مشخص بطور ذهنیگرایانه هر نوع سازش را رد می کند" محتاط باشند.»
اطلاعیه مطبوعاتی در مورد بخش "استراتژی و تاکتیکهای انقلاب" می گوید: «در سند تصریح شده است که حزب، در کنفرانس تاریخی سال 2001، با انعطاف در تاکتیک و استواری در استراتژی انقلاب دموکراتیک، شعار کنفرانس همه احزاب، حکومت موقت و انتخابات مجلس موسسان را به مثابه تاکتیک فرموله کرد که از زمان جلسه چونوانگ در سال 2005 تا کنون پیش برده شده است. همینطور، در رابطه با شعار تاکتیکی جمهوری دموکراتیک، سند با نقل از تصمیمات جلسه چونوانگ می گوید، "حزب، جمهوری دموکراتیک را نه به شکل جمهوری پارلمانی بورژوائی در نظر داشته و نه بشکل جمهوری دموکراتیک نوین. این جمهوری، از طریق یک بازسازی گسترده در قدرت دولتی، نقش یک جمهوری چند حزبی در حال گذار را برای حل مشکلات طبقاتی، ملی، منطقه یی و جنسیتی، بازی خواهد کرد. »
این مقولۀ "جمهوری چند حزبی در حال گذار" که بقول حزب کمونیست نیپال (م) " نه یک جمهوری پارلمانی بورژوائی است و نه یک جمهوری دموکراتیک نوین" یکی از ستون های تئوریک حزب بوده است.
اطلاعیه مطبوعاتی در بخش مربوط به طرازبندی از مذاکرات صلح می گوید: « طرازبندی از مذاکرات صلح و حوادث پس از آن این است که حزب کمونیست نیپال (م) خود را در نظام پارلمانی قدیم ادغام نکرد بلکه با حفظ دستاوردهای دهسال جنگ خلق در دولتی که از طریق سازش تشکیل شد و دولت گذرا بود، شرکت کرد تا از طریق مجلس موسسان، نوع نوین جمهوری دموکراتیک را نهادینه کند. اما اکنون به این نتیجه رسیده است که احزاب پارلمانی عمده که رهبری حکومت را در دست دارند، علیه روح قرارداد 12 نکته یی می باشند و پایه های اتحاد با حزب مائوئیست را نابود کرده اند. نتیجه گیری مهم قطعنامه این است که: "با وجود آنکه گفته شده بود، برای آنکه دولت موقت بحداکثر بیطرف بماند، ارتش در پادگانها خواهد ماند و ارتش رهائی بخش در اردوگاه ها و تمام تصمیمات برای اداره دولت از طریق توافق جمعی صورت خواهد گرفت، اما امروز پایه های تئوریکی، سیاسی و اخلاقی برای ماندن حزب مائوئیست در حال پایان یافتن است زیرا در این دوره گذار تلاش کرده اند تا دولت را به مثابه دولت فئودال و بورژوازی بوروکرات و کمپرادور اداره کنند." سند با هوشدار جدی به نیروهائی که حکومت موقت را رهبری می کنند می گوید: " اگر تضمین نشود که حکومت موقت طبق روح توافقنامه اداره شود، اگر از طریق اعلام جمهوری بر توطئه چینی های ارتجاعی فئودالی علیه مجلس موسسان و موج ترور نقطه پایان گذاشته نشود، اگر علیه جنایتکارانی که در انجام یکرشته کشتارها در مدهیش دست داشته اند اقدام نشود، وضعیت شهروندان مفقودالاثر اعلام نشود، بیطرفانه به خانواده های شهدا کمک نشود، روند تقسیم اراضی بطور علمی و بر طبق روح قانون اساسی موقت پیش نرود، برای متوقف کردن قتل ها اقدامات موثر نشود، توطئه چینی ها و ترور علیه حزب کمونیست نیپال (م) و ارتش رهائی بخش خاتمه نیابد، حزب هیچ آلترناتیوی ندارد جز اینکه حکومت را ترک کرده و جنبش براه اندازد."»
در مورد امضای "توافقنامه جامع صلح" و سیاست های حزب کمونیست نیپال(م) از آن زمان تا کنون، اطلاعیه مطبوعاتی چنین جمعبندی می کند: «تاکتیک حزب از توافقنامه 12 نکته یی تا شرکت در حکومت موقت درست بود و از نظر سیاسی با ثمر بود؛ اما حزب بدلیل آنکه در این حین مرتکب برخی اشتباهات و ضعفها شد یک انتقاد از خود جدی می کند.» از جمله اشتباهاتی که سند نام می برد مشکلاتی است که در «هماهنگ کردن سازش و مبارزه» پس از به قتل رسیدن مائوئیستها در منطقه مدهیش، رخ داد. سند می گوید که حزب توده ها را در جریان تلاش هایش در مذاکرات برای وادار کردن هفت حزب به قبول «یک نظام دولتی فدرال و انتخابات بر حسب جمعیت» نگذاشت و می گوید که: «همین مسئله به مرتجعین و فرصت طلبان فرصت داد تا با گیج کردن مردم در مورد برنامه مائوئیستها در باره مدهیش (منطقه مادهاسی ها) یک کارزار علیه حزب براه اندازند.»
سند جلسه گسترده در نتیجه گیری می نویسد: «یک وضعیت تضاد سه جانبه میان نیروهای سلطنت طلب فئودال، نیروهای پارلمانتاریستی بورژوائی که طرفدار وضع موجودند و نیروهای دموکراتیک انقلابی موجود است و همه آنها تلاش می کنند که سنگر خود را نگه دارند.» طبق گفته اطلاعیه مطبوعاتی « وضع بسیار سیال است و یک بحران انقلابی جدی موجود است.»
ممکنست که در هفته ها و ماه های آینده، مبارزه طبقاتی در نیپال تشدید یابد. دشمنان انقلاب در نیپال و حامیان خارجیشان پیشاپیش اعلام کرده اند که حاضرند در مقابل "بحران انقلابی جدی" هم از روش های سیاسی و هم خشونت بار برای تحکیم نظم ارتجاعی استفاده کنند و تمام آثار دهسال جنگ خلق را محو کنند. شک نیست که اوضاع متلاطم این مسئله را که نیپال چه نوع دولت و نظامی را نیاز دارد و طرق رسیدن به آن چیست، با تیزی و برائی هر چه تمام تر مطرح خواهد کرد.